รักคือ…

รักคือ…

By NusNus

      “รักคือคำๆ นี้ รักคือความอดทนทุกอย่างจริงใจให้กัน รักคือความเข้าใจ รักคือยอมอภัยทุกอย่าง อภัยให้กัน…”

                                                      เพลง ความรัก
      ถ้าจะพูดถึงหัวข้อ “ความรัก” ในช่วงนี้อาจจะดูเลยช่วงเทศกาลแห่งความรักมานานสักหน่อย แต่จะอย่างไรผู้เขียนเองก็คิดว่าความรักเป็นหัวข้อที่สำคัญและคนให้ความสนใจตลอดไม่มีตกยุค หรือล้าสมัย

      ความรักเป็นรูปแบบของอารมณ์ที่น่าจะเรียกได้ว่าเป็นหนึ่งในอารมณ์ที่สำคัญที่สุดของมนุษย์ ไม่ว่าจะในวัฒนธรรมไหนก็ล้วนมีเรื่องความรักทั้งในตำนาน หนัง ละคร หรือเพลง ความรักจะในชนชาติใดก็ให้ความสำคัญว่าเป็นสิ่งที่มีค่า และดีงาม

      อารมณ์ของมนุษย์ไม่ว่าจะอารมณ์ใดก็ตามก็มีความซับซ้อนในตัวของมัน ความรักเองก็เช่นกัน ถ้าจะให้นิยามความหมายของความรักให้ชัด ๆ ซึ่งเป็นคำถามยอดนิยมที่ถามกันมาตั้งแต่สมัยรุ่นย่ายันรุ่นเหลนก็ยังถามกันได้เรื่อย ๆ และยังหาคำตอบที่จะนิยามอย่างชัดเจนได้ยาก ความรักประกอบด้วยอารมณ์ และความรู้สึกหลายอย่างควบคู่กันไปทั้งความยินดี ความห่วงใย การหึงหวง ความรู้สึกทางเพศ และอื่น ๆ อีกมากล้วนแล้วแต่ประกอบเป็นความรัก

      ในบทความนี้ขอพูดถึงความรักทุกแบบทั้งในแบบของแฟน สามีภรรยา หรือในแบบพ่อแม่รักลูก หรือรักในฐานะเพื่อน และวันนี้บทความนี้จึงขอพูดถึงความรักในมุมมองของจิตวิทยา

      เช่นเดียวกับพฤติกรรม และอารมณ์อื่น ๆ ที่มาของความรักน่าจะพัฒนามาเพื่อความอยู่รอดของมนุษย์ คิดง่าย ๆ อย่างเช่น คนที่มีแต่คนรักก็น่าจะอยู่อย่างสงบสุข มีคนช่วยเหลือ และไม่ค่อยมีคนปองร้าย ซึ่งทำให้มีชีวิตรอดได้มากกว่าคนที่ไม่มีคนรักเลย ความรักในสังคมมนุษย์สร้างความช่วยเหลือเกื้อกูลต่อกัน ความรู้สึกดีต่อกันและกัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่เพิ่มความอยู่รอดให้กับมนุษย์ทั้งนั้น

      จะแยกร่างกายกับจิตใจออกจากกันโดยเด็ดขาดนั้นคงยาก ส่วนหนึ่งของความรัก โดยเฉพาะความรักแบบแฟน มาจากอิทธิพลของร่างกาย ตัวอย่างที่เห็นชัดเจนคือเวลาเรามีความรัก แล้วใจเต้นแรง สิ่งนี้แสดงถึงการเชื่อมต่อของจิตใจกับร่างกาย

      ถ้าเราลองสังเกตแล้ว เด็ก ๆ มีอารมณ์โกรธ ดีใจ เกลียด อิจฉา เหมือนผู้ใหญ่ แต่เด็กจะไม่มีความรักแบบเป็นแฟน เหมือนหนุ่มสาว แต่เมื่อถึงเวลาเป็นวัยรุ่น อารมณ์นี้จะเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติเมื่อร่างกายพร้อม ส่วนหนึ่งของความรักคือความรู้สึกที่ธรรมชาติกระตุ้นให้มนุษย์พร้อมที่จะมีคู่รักและมีลูกนี่เอง เพราะการสืบเผ่าพันธุ์มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความอยู่รอด โดยให้มนุษย์มีลูกหลานต่อไปไม่สูญพันธุ์ ความรักจึงเป็นสิ่งที่ธรรมชาติปลูกฝังให้มีความสำคัญกับมนุษย์

      แต่แน่นอนว่าความรักไม่ได้มีแค่ลักษณะของเซ็ก ความรักยังมีความรู้สึกอื่น ๆ ประกอบอยู่ด้วย และความรักระหว่างเพื่อน และหรือระหว่างลูกกับพ่อแม่ ก็ไม่มีส่วนของเซ็กเจือปน แต่ก็ยังถือว่าเป็นความรักในรูปแบบหนึ่ง

      ความรักมักจะควบคู่ไปกับ “ความผูกพัน” ความผูกพันเป็นพันธะทางอารมณ์ที่ทำหน้าที่รักษาความใกล้ชิดระหว่างบุคคล ถ้าไม่เห็นภาพให้นึกถึงเชือกที่คล้องคนสองคนไว้ไม่ให้ห่างกัน เมื่อคนที่ผูกพันกันต้องแยกห่างกันจะเกิดกลไกที่ทำให้คนที่ผูกพันรู้สึกกระวนกระวาย ทุกข์ใจ ความรักและความผูกพันเกี่ยวข้องกันอย่างมาก เพราะความรู้สึกต้องการพบหน้า อยู่ใกล้ นั้นเป็นส่วนหนึ่งและเป็นส่วนสำคัญของความรัก

       ความผูกพันนั้นเกิดขึ้นครั้งแรกคือระหว่างแม่หรือผู้เลี้ยงดูกับทารก จะสังเกตได้ชัดเจนว่าเมื่อทารกไม่เห็นหน้าแม่ส่วนใหญ่ก็จะร้องไห้งอแงซึ่งเป็นผลจากความผูกพันนี่เอง นักจิตวิทยาเชื่อว่าความผูกพันเกิดขึ้นโดยธรรมชาติเพื่อรักษาความใกล้ชิดระหว่างแม่กับผู้เลี้ยงดู โดยทารกถ้าอยู่กับผู้เลี้ยงดูซึ่งเป็นคนให้น้ำอาหาร และคอยปกป้อง ก็จะมีโอกาสอยู่รอดมากกว่า

      ความผูกพันยังมีในคู่รักแบบอื่น ๆ ลองนึกถึงเวลาที่อกหัก หรือแฟนทิ้ง แล้วอีกฝ่ายร้องไห้เสียใจ ทุกข์ทรมาน ก็เป็นกลไกของความผูกพัน นักจิตวิทยาพบว่าความผูกพันของคู่รักกับความผูกพันของพ่อแม่และผู้เลี้ยงดูคล้ายคลึงกัน ซึ่งก็น่าความผูกพันที่มีในผู้ใหญ่ก็น่าจะพัฒนามาจากความผูกพันของทารกต่อแม่

      ความผูกพันระหว่างบุคคลยังเกิดได้กับบุคคลที่อยู่ใกล้กันมานาน เช่น กับเพื่อน หรือแม้แต่ในสัตว์เลี้ยง หรือสิ่งของ

      ที่พูดมาทั้งหมดนี้คงจะไม่คลอบคลุมถึงความรักทั้งหมด ความรักยังมีส่วนประกอบอื่นอีกมากมาย ที่คงจะพูดได้ไม่จบในบทความนี้

      ผู้เขียนเคยฟังคนพูดถึงความรักในมุมมองทั้งลบและบวก ซึ่งก็คงแล้วแต่บุคคลว่าจะต่างจิตต่างใจคิดกันอย่างไร แต่โดยผู้เขียนเองนั้นคิดว่าความรักก็มีข้อดีในหลาย ๆ ด้าน เพราะความรักมักจะสร้างความสุข ร้อยยิ้ม ความห่วงใย การให้ ความเสียสละ

      ซึ่งล้วนแต่หายากและมีค่ายิ่งในสังคมปัจจุบัน.